Février 2005

We Will Not Forget
haitiaction.net

MANMAN LWA

OGANIZASYON FANMI LAVALAS

Yon lavalasyen se yon patriyòt.
Yon bon lavalasyen se yon bon patriyòt.
Lavalas se linyon fè lafòs.

Jean Bertrand Aristide

MANMAN LWA OGANIZASYON FANMI LAVALAS

Chapit 1

OGANIZASYON 

Atik 1

Daprè règleman sa yo nou pwal site la a, gen yon Oganizasyon ki fòme. Oganizasyon sa pran angajman pou respekte konstitisyon Peyi a, ansanm ak prensip fondamantal libète, egalite, tèt ansanm ak solidarite.

Atik 2

Oganizasyon sa a rele Fanmi Lavalas. Direksyon Oganizasyon sa a chita nan Pòtoprens men li kapab nenpòt lòt kote nan eyi a si sa ta nesesè.

Atik 3

Senbòl  Fanmi Lavalas la se yon tab ki make “Lavalas”. Gen senk (5) moun ki chita bò tab sa a.

Atik 4

Koulè Oganizasyon an se ble ak wouj.

Atik 5

Oganizasyon sa a travay pou li:

a)      pèmèt tout Ayisyen fè pwogrè nan keksyon politik, ekonomi, sosyete ak lakilti nan yon Leta ki chita sou lalwa;

b)      fè tout Ayisyen rive gen menm chans;

c)      fè yo devlope nan diyite ak respè dwa yo;

d)      tabli yon politik ki ap bon pou tout sosyete a ;

e)      ede manm li yo pase nan eleksyon pou kèlkeswa pòs la;

f)        Kore pwogram manm Oganizasyon an te bati a,  fè yo konnen li tout kote epi fè yo suiv li.

Chapit 2

MANM OGANIZASYON AN

Atik 6

Moun ki ka manm Oganizasyon an se:

-         tout Ayisyen ki deja gen 18 an epi ki ap defann lajistis, lapè, libète, demokrasi ak dwa moun;

-         tout moun ki vle lite pou pi pòv yo avanse nan sosyete a epi kwè nan eksperians 16 desanm 1990 la;

-         tout pitit peyi a, gason kou fanm, jenn moun tankou granmoun, rich kou pòv ki ap goumen pou gen nan Peyi a yon Leta ki chita sou lalwa;

-         tout Ayisyen ki ap viv nan dizyèm depatman an epi ki deside mete ansanm avèk nou pou n kontinye travay pou delivrans ak devlòpman Ayiti cheri nou an.

Atik 7

Se prensip Oganizasyon an ki ap di kijan pou yon moun vini manm li.

Atik 8

Manm Oganizasyon  Fanmi Lavalas yo kapab nan lòt gwoup, lòt  Oganizasyon oubyen lòt asosyasyon, men yo paka nan lòt pati politik.

Chapit 3

TI FANMI YO

Atik 9

Manm Oganizasyon an mete tèt yo ansanm pou yo fòme Ti Fanmi nan Peyi a tankou nan dizièm depatman. Yo aksepte suiv tout prensip ak règleman Oganizasyon an.

Atik 10

Kowòdinasyon nasyonal la asepte epi rekonèt tout manm Oganizasyon an ki fòme Ti Fanmi..

Atik 11

Chak Ti Fanmi gen yon dizèn manm. Nou kapab jwenn pliziè Ti Fanmi nan yon seksyon kominal, yon komin oswa yon depatman.

Atik 12

Yon manm Oganizasyon  an pa gen dwa nan pliziè Ti Fanmi.

Chapit 4

ESTRIKTI OGANIZASYON AN

Atik 13

Gwoup ki dwe fè travay la se:

a)      Kowòdinasyon seksyon kominal yo;

b)      Kowòdinasyon kominal yo;

c)      Kowòdinasyon depatmantal;

d)      Kowòdinasyon nasyonal;

e)      Komite ekzekitif.

Atik 14

Yon delege se reprezantan yonn ou pliziè Ti Fanmi. Yo kapab chwazi li pou li manm yon kowòdinasyon seksyon kominal, komin, depatman oubyen Kowòdinasyon nasyonal la.

Atik 15

Gen twa (3) delege nan Kowodinasyon seksyon kominal la: de (2) ki pase nan eleksyon epi yonn Kowodinasyon nasyonal la chwazi.

Atik 16

Gen twa (3) delege nan Kowòdinasyon kominal: de (2) ki pase nan eleksyion epi yonn Kowòdinasyon nasyonal la chwazi. Gwoup delege ki la pou ede yo a, fome ak kowodinasyon tout seksyon kominal yo.

Atik 17

Gen twa (3) delege nan Kowòdinasyon depatmantal la: de (2) ki pase nan eleksyon epi yonn Kowòdinasyon nasyonal la chwazi. Gwoup delege ki la pou ede yo a, fome ak Kowòdinasyon kominal depatman an.

Atik 18

Le gen pliziè Kowòdinasyon nan yon komin, Kowòdinasyon depatmantal la dwe chwazi yon lè pou reyini tanzantan pou yo pale sou zafè tout komin nan.

Atik 19

Nou jwenn nan Kowòdinasyon nasyonal la:

a)      Reprezantan nasyonal la;

b)      Nef (9) delege, yo chak reprezante yon Kowòdinasyon depatmantal. Kowòdinasyon depatmantal la dwe bay reprezantan li a yon manda pou (6) mwa. Li kapab vini avek yonn oubyen de (2) delege Kowòdinasyon depatmantal nan reyinyon Kowòdinasyon nasyonal yo;

c)      Konseye espesyal Reprezantan nasyonal la.

Si Reprezantan nasyonal la vle, chak manm sa yo kapab jwe wòl potpawòl Oganizasyon an bò kote pa yo. Manm Fanmi Lavalas yo chwazi nan eleksyon kom palmentè, majistra oubyen pou nenpòt lòt pos nan Leta, kapab vini manm Kowòdinasyon seksyon kominal, kominal, depatmantal oubyen nasyonal la.

Atik 20

Kowòdinasyon nasyonal la se prensipal otorite pou oganize kongrè. Yo reyini 2 fwa nan ane a pou piti osnon chak fwa Reprezantan nasyonal la deside li.

Atik 21

Nan Komite eksekitif la gen:

a)      Reprezantan nasyonal la;

b)      Nef (9) delege, chak reprezante yon Kowòdinasyon depatmantal. Kowòdinasyon depatmantal la dwe bay reprezantan li a yon manda pou (6) mwa. Li kapab vini avek yonn (1) oubyen de (2) delege Kowòdinasyon depatmantal nan reyinyon Komite eksekitif yo;

c)      Yon administratè;

d)      Yon trezorye;

e)      Yon sekretè;

f)        Pliziè konseye espesyal Reprezantan nasyonal la oubyen espesyalis nan zafè politik, ekonomik, oubyen sosyal.

 Atik 22 

Komite eksekitif la gen pouvwa chwazi manm oubyen lòt moun pou travay sou divès kalite dosye. Moun sa yo ap fome komisyon pou yo rive fè travay la pi byen.

Chapit 5

RESPONSABILITE

Atik 23

Dapre travay li, chak Kowòdinasyon dwe:

a)      Miltipliye epi mobilize Ti Fanmi ki nan zòn pa li;

b)      Bay lis delege tout Ti Fanmi ki nan zon pa li, chak ane;

c)      Ankourage lapè nan mitan Ti Fanmi yo;

d)      Travay pou Ti Fanmi yo pwogrese nan devlope riches yo genyen kom moun e pwogrese tou nan aktivite ekonomik yo;

e)      Fè Oganizasyon an mache byen;

f)        Jwe wòl potpawòl ant manm li yo ak lòt branch nan Oganizasyon an;

g)      Enfòme manm li yo, patisipe nan fòmasyon yo;

h)      Kapab fòme gwoup travay epi ba yo manda ki respekte règleman entèn yo.

Atik 24

Chak ane, swasant (60) jou anvan 16 Desanm, chak gwoup Kowòdinasyon dwe bay Asanble delege ki ap ede li yon rapò ekri sou travay li.

Atik 25

Chak ane, trant (30) jou anvan 16 Desanm, chak gwoup Kowòdinasyon dwe bay Kowòdinasyon nasyonal Fanmi Lavalas yon rapò ekri sou tout aktivite li reyalize. Reprezantan nasyonal la kapab mande rapò sa a nenpòt ki moman.

Atik 26

Dapre travay li, Komite ekzektif Fanmi Lavalas  dwe:

a)      Fè Oganizasyon an mache byen;

b)      Fòme tout komite ak komisyon ki nesesè pou fè travay Oganizasyon an mache byen;

c)      Gen yon pouvwa jeneral ki pèmèt li kontwole epi fè respekte règleman Oganizasyon an. Nan menm lde sa a, li kapab fè ankèt epi selon rezilta yo, kanpe travay manm yo oubyen revoke yo. Li kapab fè yon Ti Fanmi, yon Kowòdinasyon mache sou zòd komite ekzekitif la, jan manman lwa Oganizasyon an mande li a;

d)      Reyini tout sa ki nesesè pou ekri yon oryantasyon jeneral pou Oganizasyon an;

e)      Eksekite depi se plan ak pwogram ki sòti nan Kowòdinasyon nasyonal ak nan kongrè a. 

Atik 27

Komite ekzekitif la reyini yon (1) fwa chak uit (8) semèn oubyen chak lè Reprezantan nasyonal la mande li.

Atik 28

Daprè travay li, Kowòdinasyon nasyonal la dwe:

a)      Fè Oganizasyon an mache jan kongrè a te deside li a;

b)      Bay akò li sou bidjè Oganizasyon an Komite Ekzekitif la pote ba li;

c)      Bay akò li sou rapò ki prezante reset ak depans epi tout byen Oganizasyon an genyen;

d)      Resevwa rapò Komite ekzekitif la epi chanje kèk lide si li nesesè depi sa pap vyole dwa lòt moun;

e)      Pote presizyon sou jan Oganizasyon an dwe mache pandan l ap suiv tout sa Kongrè a mande;

f)        Ekzekite tout manda Kongrè a ba li epi bay rapò sou tout aktivite;

g)      Fikse ki kantite Kowòdinasyon kominal ki nesesè pou fè Oganizasyon an mache byen.

Atik 29

Se Reprezantan nasyonal la ki gen pouvwa pou l dirije Oganizasyon Fanmi Lavalas epi ki dwe veye pou tout bagay mache byen. Li responsab tout aktivite Oganizasyon an. Li la pou li defann dwa Oganizasyon an tout kote, fè yo konnen enpòtans travay Oganizasyon ap fè a epi li fè tout lòt travay manman lwa a mande. Pou kounyè a, se Prezidan Jean-Bertrand Aristide yo vote kòm Reprezantan nasyonal.

Atik 30

Reprezantan nasyonal Oganizasyon an kapab chache moun pou ba li konsèy pou travay la fèt pi byen. Li va chwazi tou, yonn oubyen pliziè pòtpawòl pou Oganizasyon an, si li jije sa nesesè.

Atik 31

Reprezantan nasyonal Oganizasyon an responsab tout manm Oganizasyon an ki pase nan eleksyon. Li fè yo reyini chak fwa li nesesè; se li menm ki dirije rankont sa yo.

Atik 32

Depi Reprezantan nasyonal la mouri oubyen li kite pòs la, plas la lib. Lè sa a, Komite ekzekitif la antann li avèk Kowòdinasyon nasyonal la pou li ranplse li anvan si (6) mwa. Pandan tan sa a, se Komite ekzekitif la ki kenbe plas la.

Atik 33

Kongrè a se tèt Oganizasyon an. Li fòme Asanble jeneral la kote tout manm yo kapab patisipe yo menm oubyen bay lòt moun reprezante yo.

Atik 34

Fòk gen yon (1) kongrè pou pi piti chak de (2) zan. Se Kowòdinasyon nasyonal Oganizasyon an ki la pou li chwazi ki jou ak ki kote kongrè sa yo ap fèt. Li kapab tou mande pou gen yon gwo reyinyon jeneral manm yo.

Atik 35

Sekretè Oganizasyon an ap fè Kowòdinasyon yo konnen ki dat, ki kote ak konbyen tan reyinyon an ap dire. Li ap fè yo jwenn tout enfòmasyon sa yo katrevendis (90) jou anvan dat ouvèti kongrè a.

Atik 36

Lè gen yon reyinyon jeneral espesyal, yo kapab kontakte Kowòdinasyon yo sèt (7) jou anvan dat la. Nan reyinyon sa a, yo pale sèlman soun keksyon ki te nan pwogram jounen an depi anvan.

Atik 37

Men ki manm pou yo envite nan yon Kongrè :

a)      Manm Kowòdinasyon nasyonal;

b)      Manm Kowòdinasyon depatmantal, Kowòdinasyon kominal ak Kowòdinasyon seksyon kominal;

c)      Responsab ak sekretè komisyon pèmanan;

d)      Envite espesyal Reprezantan nasyonal la;

Se sèl moun ki pa gen pwoblèm ak Oganizasyon an, ki gen dwa vote.

Atik 38

Kongrè a la pou li:

a)      Adopte pwogam ak dokiman ofisyèl Oganizasyon an;

b)      Adopte tout refòm nan manman lwa ak dokiman ofisyèl Oganizasyon an;

c)      Adopte rapò sou fonksyonman ak keksyon lajan Oganizasyon an;

d)      Chwazi yon oryantasyon jeneral pou Oganizasyon an;

e)      Fè eleksyon Reprezantan nasyonal la.

Chapit 6 

KOMISYON PEMANAN

Atik 39

Komisyon pèmanan yo la pou yo ekzekite manda komite ekzekitif Oganizasyon an ba yo.

Chak ane, chak Komisyon dwe bay Komite ekzekitif Oganizasyon an yon plan travay ak yon rapò sou aktivite l.

Yon Komisyon kapab gen règleman entèn pa li, men fò Komite ekzekitif Oganizasyon an apwouve yo anvan.

Atik 40

Nan yon komisyon pèmanan, nou jwenn:

a)      Yon rekonsab

b)      Yon sekretè ak

c)      Tout moun ki kapab ede li egzekite manda a.

Atik 41

Chak ane Reprezantan nasyonal la chwazi yon responsab ak yon sekretè pou chak komisyon pèmanan. 

Atik 42

Komisyon animasyion ak Oganizasyon yo la pou òganize aktivite. Li kontwole fòmasyon manm Oganizasyon an epi li sipèvize travay yo tou.

Atik 43

Komisyon Finans lan la pou li regle kesyon finans Oganizasyon an. Li responsab jwenn lajan pou ede Oganizasyon an mache. Komisyon an ede yo prepare bidjè Oganizasyon an tou.

Atik 44

Komisyon Enfòmasyon an dwe travay pou fè enfòmasyon yo sikile nan tout branch Oganizasyon an epi fè konnen objektif pwogram Oganizasyon an. Se li ki responsab biwo laprès Oganizasyon an.

Atik 45

Komisyon Jenès la gen pou li fè jèn yo patisipe nan aksyon politik Oganizasyon an. Jèn yo se fòs Oganizasyon Fanmi Lavalas la.

Atik 46

Komisyon Jiridik la pou li ekri règ pou ede Oganizasyon an mache byen, epi pou li bay enfòmasyon sou tout kesyon jiridik tankou règleman ak lwa Oganizasyon an.

Atik 47

Komisyon Politik la gen misyon pou li bay Oganizasyon an direksyon epi pou li ede manm yo mete yon pwogram politik sou pye.

Atik 48

Komisyon Ti Fanmi an la pou li ede Ti Fanmi yo vini pi plis, li la pou li mobilize yo epi pou li kontwole lis tout delege ak Ti Fanmi yo; li dwe travay tou pou yo vanse pi lwen tankou nan politik ak ekonomi.

Chapit 7

FASON POU YO CHWAZI KANDIDA YO

Atik 49

Anvan eleksyon yo, Reprezantan nasyonal la ap oganize kèk rankont avèk Kowòdinasyon yo pou yo chwazi kandida yo. Si gen ijans oubyen pou yon rezon enpòtan, Reprezantan nasyonal la kapab oblije chwazi yon kandida li menm.

Atik 50

Sou chak twa (3) kandida Oganizasyon Fanmi Lavalas nou dwe jwenn yon fi.

Atik 51

Fok kandida yo suiv tout sa konstitisyon an mande.

Atik 52

Yon kandida se yon sitwayen ki:

a)      Ap defann lajistis, lapè ak dwa moun;

b)      Vle travay pou pòv yo chita bò tab devlòpman an;

c)      Kwè nan esperyans 16 desanm 1990 la;

d)      Konbat diskriminasyon sosyal;

e)      Ap travay tout bon pou fè yo konnen Fanmi Lavalas la epi pou fè Oganizasyon an vanse;

f)        Montre li bò kote Reprezantan nasyonal la ki li menm fè l konfyans;

g)      Respekte desizyon yo pran nan Oganizasyon an.

Atik 53

Fòk kandida a montre:

a)      Li se yon bon lidè nan Oganizasyon an ak nan zòn kote li ap prezante a;

b)      Li se yon moun dwat;

c)      Li kapab fè travay la;

d)      Li kapab patisipe nan brase lide epi travay ansanm ak lòt moun.

Atik 54

h)      Kandida a dwe patisipe nan kesyon lajan pou kanpay electoral li.

Atik 55

Yon manm Kowòdinasyon an ki vle vini kandida nan eleksyon yo dwe kite travay li ap fè nan Fanmi Lavalas la si (6) mwa anvan jou eleksyon yo.

Chapit 8

REFOM NAN MANMAN LWA YO

Atik 56

Sekretè Oganizasyon an dwe jwenn yon pwojè refòm nan manman lwa a, karant (40) jou anvan jou ouvèti kongrè a. Sekretè a pote pwojè a devan Komite ekzekitif Oganizasyon an ki ap deside si yo ap kenbe l.

Atik 57

Ven (20) jou anvan yo louvri kongrè a, Sekretè a fè tout delege yo jwenn tèks tout pwojè refòm Komite ekzekitif Oganizasyon an te asepte kenbe yo.

Atik 58

Se sèlman lè de (2) delege nan Asanble a sou twa (3) vote pou yon chanjman nan manman lwa a, nou di yo kenbe l.

Se sèlman lè Komite ekzekitif la dakò, yo kapab pote chanjman nan yon pwojè refòm ki deja prezante devan Kongrè a.

Men, depi Reprezantan nasyonal la te deja deside yon bagay sou yon pwojè refòm pandan Kongrè a, yo pa kapab chanje anyen ladan l.

Chapit 9

KEK ENFOMASYON KI AP PEMET NOU SEVI AK DOKIMAN SA A PI BYEN

Atik 59

Pou konte kantite jou pou yon delè, moun pa gen pou konte premye jou a, men yo ap konte dènye a.

Atik 60

Lè yon atik pa presize si se fi oubyen gason ki konsènen, sa vle di ni yonn ni lòt.

Atik 61

Nan kèk ka yonn kapab vle di pliziè.

Atik 62

Otorite ki gen manda pou nonmen gen manda tou pou revoke.

Atik 63

Pou evite konfizyon nan non Oganizasyon an, pèsonn pa gen dwa janm di ou ekri F.L. nan plas Fanmi Lavalas ou T.F.nan plas Ti Fanmi: Se entèdi. Pwen.